Karakterstructuren: Herken jezelf en vind je balans

Inzicht in je gedrag

Tijdens mijn opleiding tot Holistisch Therapeut kwam ik in aanraking met karakterstructuren. Dit onderwerp komt ook terug in het verdiepingstraject van NEI, dat ik momenteel volg. Het zette me aan het denken. Misschien is het waardevol om hier iets over te schrijven. Informatief, maar ook voor jouw bewustwording. Zodat je steeds meer begrijpt waarom je doet wat je doet.

Ga er maar eens lekker voor zitten ☕. Iedereen (her)kent het wel. Je neemt je voor om rustig te blijven, en toch schiet je weer uit je slof. Of je wilt eindelijk eens ‘nee’ zeggen, maar voor je het weet zeg je alweer ‘ja hoor, is goed’. Dan denk je misschien: waarom doe ik dit toch steeds? Ben ik nou zo? Of kan ik dit (leren) veranderen? Het korte antwoord: ja, je bent zo geworden en ja, je kunt er iets in veranderen.

Wat zijn karakterstructuren?

Karakterstructuren zijn manieren waarop je met situaties in je leven omgaat. Deze patronen heb je al jong geleerd. Niet omdat je dat bewust koos, maar omdat het toen handig was. Als kind doe je wat werkt op dat moment. Soms trek je je terug, doe je extra je best, ga je pleasen of neem je de leiding. Dit doe je voor bescherming of om te overleven.

Dit “trucje” neem je later mee naar je volwassen leven. Het helpt je, maar soms zit het ook in de weg. Het is belangrijk om te weten dat het geen “label” is, of een stoornis. Het is normaal gedrag. Bijna iedereen herkent zich in meerdere structuren tegelijk. Laten we ze eens bekijken.

De terugtrekker

"Ik doe het liever alleen."

Dit zijn mensen die al jong hebben geleerd: ik red het wel zelf. Ze zijn vaak rustig, slim en op zichzelf. Ze zijn goed in nadenken, maar kunnen ook snel in hun hoofd zitten. Dit maakt hen afstandelijk en moeilijker te lezen voor anderen.

Waarom zijn ze zo? Ooit was nabijheid ingewikkeld. Misschien was het te druk, te veel of te onveilig. Dus werd afstand een veilige plek. Over het algemeen lopen ze vast op het vragen om hulp, het wegstoppen van gevoelens en eenzaamheid zonder het door te hebben.

Tip: Oefen met één klein contactmoment meer dan je gewend bent. Deel bijvoorbeeld één gedachte hardop of laat iemand weten hoe je je voelt. Kort is genoeg.

De pleaser

"Als jij blij bent, ben ik dat ook."

Dit zijn mensen die feilloos aanvoelen wat anderen nodig hebben. Ze zijn warm, zorgzaam en attent. Fijn om bij te zijn. Maar ondertussen raken ze zichzelf vaak kwijt. Ze zeggen ‘ja’ terwijl hun lijf ‘nee’ fluistert. Ze zijn bang om iemand teleur te stellen.

Waarom zijn ze zo? Omdat harmonie ooit belangrijk was. Lief zijn, aanpassen en geen gedoe maken hielden “de vrede” in stand. Over het algemeen lopen ze vast op het overschrijden van hun eigen grenzen, frustratie die zich opstapelt en het gevoel dat niemand hen écht ziet.

Tip: Stel jezelf één vraag voordat je antwoord geeft: Wil ik dit eigenlijk? Je hoeft nog niets te veranderen. Alleen even voelen. Dat is al genoeg voor nu.

De harde werker

"Ik moet mijn best doen."

Dit zijn mensen die altijd doorgaan. Ze zetten door, nemen verantwoordelijkheid en laten anderen niet vallen. Betrouwbaar, loyaal, iemand op wie je kunt bouwen. Maar ze zijn ook streng voor zichzelf. Rust voelt vaak onwennig, en echt ‘klaar’ zijn ze zelden.

Waarom zijn ze zo? Omdat waardering vroeger kwam door inzet. Door je best te doen en niet op te geven. Over het algemeen lopen ze vast op uitputting, nooit tevreden zijn en het gevoel dat het leven vooral een to-do lijst is.

Tip: Plan rust alsof het een taak is. Niet pas als alles af is, maar bewust. Rust is geen beloning. Het is brandstof.

De controlehouder

"Dan weet ik waar ik aan toe ben."

Dit zijn mensen die graag de leiding nemen. Ze zijn duidelijk, daadkrachtig en beschermend. Ze dragen veel, vaak alles. Kwetsbaar zijn voelt spannend en zwak zijn voelt bijna gevaarlijk.

Waarom zijn ze zo? Omdat het ooit nodig was om sterk te zijn. Zelf te sturen en zelf overeind te blijven. Over het algemeen lopen ze vast op conflicten, weinig ontspanning en anderen op afstand houden zonder dat het de bedoeling is.

Tip: Oefen met iets niet oplossen. Laat eens iemand anders kiezen, of laat iets even lopen zoals het loopt. Controle loslaten, maar klein.

De sfeermaker

"Als het maar gezellig is."

Dit zijn mensen met energie. Ze brengen lichtheid, humor en creativiteit. Ze inspireren, maken het leuk en houden de boel in beweging. Maar stilstand voelt ongemakkelijk. Diepte wordt soms vermeden.

Waarom zijn ze zo? Omdat pijn, verdriet of leegte ooit te veel was. Beweging en plezier hielpen om dat niet te hoeven voelen. Over het algemeen lopen ze vast op moeite met echt voelen, oppervlakkige verbindingen en altijd ‘aan’ staan.

Tip: Blijf één minuut langer bij een gevoel. Zonder oplossen. Zonder grapje. Gewoon even blijven.

Herkenning en acceptatie

Ik wil je nogmaals zeggen: niemand is maar één structuur. Je kunt op je werk een harde werker zijn, in relaties een pleaser en onder stress een controlehouder. Dat maakt je niet tegenstrijdig. Dat maakt je mens. Je gedrag past zich gewoon aan de situatie.

Wat nu?

Karakterstructuren zijn geen dingen die je moet ‘fixen’. Ze zijn ooit ontstaan om je te helpen. Nu je volwassen bent, mag je kiezen: wat wil ik behouden? Wat mag wat zachter? Je bent niet kapot. Je bent gevormd. En gevormde dingen kun je blijven kneden.

Zin in een gratis kennismaking met mij en een oefening met de biotensor? Dan kan dat via deze link.

karakterstructuren